رسپانسیو چیست؟ چگونه با طراحی سایت واکنش‌گرا ترافیک خود را متحول کنید!

آیا تا به حال برایتان پیش آمده، سایتی را در گوگل جستجو کنید و زمانی که وارد آن می‌شوید، اندازه و ظاهر سایت با صفحه نمایش شما هماهنگ می‌شود یا برعکس، همه چیز در هم ریخته و غیرقابل استفاده به نظر می‌رسد؟

پاسخ به این سوال، سرنخی مهم از چیستی و عملکرد طراحی رسپانسیو است. در حالی که امروزه بیش از نیمی از کاربران با موبایل وارد سایت می‌شوند، اگر وب‌سایت شما رسپانسیو نباشد، علاوه بر اینکه مشتریان شما به سرعت سایت را ترک خواهند کرد، گوگل نیز آن را به عنوان تجربه‌ای نامطلوب شناسایی کرده و بر رتبه شما تاثیر منفی خواهد گذاشت.

در این مقاله، دلایل اهمیت سایت‌های رسپانسیو را از دیدگاه گوگل بررسی می‌کنیم و با ارائه مزایا و معایب در کنار شما خواهیم بود تا وب‌سایت خود را به بهترین شکل بهینه‌سازی کنید.

رسپانسیو چیست و چه معنایی دارد؟

رسپانسیو (Responsive) در طراحی وب به معنای سایتی است که خود را با هر اندازه صفحه نمایش و هر دستگاهی (موبایل، تبلت، دسکتاپ و…) هماهنگ می‌کند. به بیان ساده‌تر، شما وارد آدرس سایت مورد نظر می‌شوید و چه با تبلت و چه با دسکتاپ، ظاهر سایت متناسب با صفحه نمایشگر شما تنظیم می‌شود و نیازی به زوم کردن یا اسکرول افقی نیست.

در حقیقت می‌توان گفت غیر رسپانسیو بودن سایت مساوی با خروج کمتر از یک ثانیه شما از آن وب‌سایت خواهد شد. سایتی که به ظاهر و واکنش‌گرا بودن خود در نقطه اول اهمیت نمی‌دهد، بعید است بتواند پاسخی جامع و کاربرپسند برای پرسش شما داشته باشد.

4 مورد از باید‌های رسپانسیو بودن یک سایت

• متن‌ها به راحتی در موبایل قابل خواندن باشند.
• تصاویر بدون نیاز به کلیک و به صورت خودکار تغییر سایز دهند.
• دکمه‌ها، منو و هر ابزار قابل کلیک در وب‌سایت برای موبایل قابل لمس و استفاده باشند.
• بدون نیاز به اسکرول افقی، کل محتوا قابل نمایش باشد.

چرا گوگل عاشق طراحی رسپانسیو است؟ (و چگونه رتبه شما را افزایش می‌دهد؟)

گوگل همواره به دنبال ارائه بهترین تجربه به کاربران خود است. از آنجایی که بخش عظیمی از جستجوها از طریق موبایل انجام می‌شود، سایتی که تجربه خوبی در موبایل ارائه دهد، در اولویت گوگل قرار می‌گیرد.

دلایل اصلی اهمیت رسپانسیو بودن از دیدگاه گوگل:

• استفاده بیش از 70% کاربران از موبایل: همین که بیشتر مشتریان شما از موبایل استفاده می‌کنند، دلیل قانع‌کننده‌ای برای رسپانسیو بودن وب‌سایت خواهد بود. گوگل می‌خواهد بهترین نتیجه را به این کاربران ارائه دهد.
• موبایل فرندلی بودن (Mobile-Friendliness): گوگل به صراحت اعلام کرده است که موبایل فرندلی بودن یکی از فاکتورهای رتبه‌بندی است. سایت‌هایی که به راحتی قابل نمایش روی موبایل هستند، در نتایج جستجوی موبایل (و در بسیاری موارد دسکتاپ) رتبه‌های بالاتری کسب می‌کنند. می‌توانید برای بررسی موبایل فرندلی بودن سایتتان از ابزارهای گوگل استفاده کنید.
• تجربه کاربری بهتر (User Experience – UX): یکی از المان‌های اصلی رسپانسیو بودن وب‌سایت، تجربه کاربری بهتر است، که باعث افزایش ماندگاری کاربران در سایت شما (افزایش زمان ماندگاری) و کاهش نرخ پرش (Bounce Rate) خواهد شد. نرخ بازدید بیشتر و تجربه کاربری مثبت، سیگنال‌های قوی برای رتبه بالا از گوگل هستند.
• مهم‌تر از همه – صرفه‌جویی در هزینه و زمان در بلندمدت: طراحی رسپانسیو نیاز به ساخت اپلیکیشن یا نسخه جداگانه موبایل را کاهش می‌دهد. با یک طراحی واحد که در همه دستگاه‌ها به خوبی کار می‌کند، هم در هزینه‌های توسعه و نگهداری صرفه‌جویی می‌کنید و هم مدیریت محتوای شما ساده‌تر خواهد بود.

ویژگی‌های یک سایت رسپانسیو

تا این لحظه، شما شناخت کاملی از طراحی رسپانسیو و دلایل اهمیت آن در تجربه کاربری دارید. حال زمان آن رسیده تا ویژگی‌های یک سایت رسپانسیو را به صورت کامل بررسی کنیم:

• طراحی شده بر اساس Media Query در CSS (فریم‌ورک‌های مانند بوت‌استرپ از این امکان برای طراحی واکنش‌گرا استفاده می‌کنند).
• تغییر خودکار اندازه تصاویر و متن‌ها (تصاویر انعطاف‌پذیر).
• منوها و دکمه‌های لمسی مناسب برای موبایل و ناوبری آسان.
• باز شدن سریع صفحات در موبایل (بهینه‌سازی سرعت بارگذاری).
• تست شده در مرورگرها و دستگاه‌های مختلف برای اطمینان از عملکرد صحیح.

کاربردها – طراحی رسپانسیو مناسب چه وب‌سایت‌هایی است؟

از آنجایی که کاربران دنیای دیجیتال هرروزه از سایت‌های شرکتی، فروشگاهی، وبلاگ و… با دسکتاپ و موبایل کلیک و بازدید می‌کنند، می‌توان گفت بیشتر وب‌سایت‌های حاضر در این فضای پرهیاهوی دیجیتال، نیاز به طراحی رسپانسیو دارند.

در ادامه، مواردی از مهم‌ترین وب‌سایت‌هایی که به شدت به طراحی رسپانسیو نیاز دارند را برای شما آورده‌ایم:

• فروشگاه‌های اینترنتی: بیشترین خریدها از طریق موبایل انجام می‌شود.
• وبلاگ‌ها و سایت‌های آموزشی: خوانندگان انتظار خوانایی آسان در هر دستگاهی را دارند.
• سایت‌های شرکتی و برندینگ: برای ایجاد تصویر حرفه‌ای و دسترسی آسان به اطلاعات.
• صفحات فرود (Landing Pages) تبلیغاتی: برای افزایش نرخ تبدیل در کمپین‌های مختلف.
• مجلات و سایت‌های خبری: برای ارائه تجربه مطالعه لذت‌بخش در موبایل.

مزایا و معایب طراحی رسپانسیو

واقعیت این است که هر ابزار و طراحی در وب‌سایت از دو جهت قابل بررسی است. به همین دلیل در این قسمت مزایا و معایب طراحی رسپانسیو را برای شما آورده‌ایم.

مزایای طراحی رسپانسیو:

• تجربه کاربری بهتر: همانطور که پیش‌تر هم اشاره شد، از آنجایی که وب‌سایت شما کلیک بیش از نیمی از کاربران موبایل را پوشش می‌دهد، تجربه کاربری وب‌سایت شما به طرز چشمگیری بهبود می‌یابد.
• بهبود رتبه در گوگل: از آنجایی که گوگل به راحتی دسترسی مخاطبان خود اهمیت می‌دهد، زمانی که طراحی رسپانسیو برای سایت شما تشخیص داده می‌شود، رتبه شما به طرز چشمگیری افزایش می‌یابد.
• هزینه کمتر نسبت به طراحی چند نسخه جداگانه: دیگر احتیاج ندارید چندین اپلیکیشن برای موبایل و دسکتاپ طراحی کنید. با یک تیر و دو نشان، هم از شر هزینه‌های اضافی خلاص شوید و هم بیشتر دیده شوید.
• افزایش نرخ تبدیل کاربران موبایل: برای بار دیگر، باید تاکید کرد با پوشش‌دهی کاربران خود که از موبایل استفاده می‌کنند، چند گام نرخ تبدیل سایت خود را افزایش خواهید داد، زیرا تجربه کاربری بهتر، به معنی تمایل بیشتر کاربران به انجام Call to Action است.

معایب طراحی رسپانسیو:

• نیاز به طراحی و تست دقیق‌تر: با توجه به کاربرد بسیار گسترده طراحی رسپانسیو، اینکه طراحی این ویژگی به دقت و تست بیشتری احتیاج دارد، قابل انکار نیست.
• زمان بیشتری برای پیاده‌سازی اولیه طراحی: در کنار دقت و تست اصولی، زمان پیاده‌سازی اولیه آن نیز به نسبت بیشتر خواهد بود؛ اما این زمان سرمایه‌گذاری است که در سال‌های آینده برای شما بازگشت سرمایه و فروش خواهد داشت.
• کاهش سرعت سایت در صورت اصولی نبودن روند طراحی: در صورتی که طراحی رسپانسیو به درستی و اصولی انجام نشود (مثلاً با بارگذاری تصاویر بسیار سنگین یا کدهای غیرضروری)، سرعت سایت به طرز چشمگیری کاهش خواهد یافت که خود یک عامل منفی برای سئو است.

خطاهای رایج در طراحی رسپانسیو (و راهکارها)

همانطور که در قسمت معایب طراحی رسپانسیو اشاره شد، احتمال وقوع این خطاها در وب‌سایت شما هر چند بسیار پایین است، اما باید گفت در صورت بروز هر یک از خطاهایی که در ادامه برای شما آورده‌ایم، نگران نباشید و نسبت به رفع آن اقدام کنید:

• تصاویر بزرگ که سرعت لود در نمایشگر را کاهش می‌دهند:
  • راهکار: از ابزارهای فشرده‌سازی تصویر استفاده کنید و تصاویر را با فرمت‌های بهینه (مانند WebP) و اندازه‌های متناسب با نمایشگرهای مختلف بارگذاری کنید. از ویژگی srcset در HTML برای تصاویر ریسپانسیو بهره ببرید.
• استفاده از فونت‌های ریز در موبایل:
  • راهکار: اندازه فونت را با توجه به دستگاه کاربر تنظیم کنید. حداقل اندازه فونت قابل خواندن در موبایل، حدود 16 پیکسل توصیه می‌شود.
• نیاز به اسکرول افقی برای دیدن کل صفحه:
  • راهکار: طراحی خود را بر اساس عرض دستگاه تنظیم کنید و مطمئن شوید که هیچ المانی باعث سرریز محتوا به خارج از صفحه نمی‌شود. استفاده از Flexible Layouts و Viewport Meta Tag ضروری است.
• تست نکردن سایت روی دستگاه‌های مختلف:
  • راهکار: همواره سایت خود را روی انواع موبایل‌ها، تبلت‌ها و دسکتاپ‌ها تست کنید تا از عملکرد صحیح آن در همه ابعاد مطمئن شوید.

ابزارهای بررسی رسپانسیو بودن سایت

حتماً سوالی که تا الان برای شما پیش آمده، این است که چگونه متوجه بشویم سایتمان رسپانسیو است یا خیر؟

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای بررسی رسپانسیو بودن سایت، سرچ کردن آدرس سایت در دسکتاپ، موبایل و سایر نمایشگرها خواهد بود. در صورت تنظیم شدن محتوا و تصویرهای سایت با صفحه نمایش، می‌توان پی برد که سایت رسپانسیو است. می‌توانید با تغییر اندازه پنجره مرورگر دسکتاپ خود نیز این تغییرات را مشاهده کنید.

روش دیگری نیز برای بررسی رسپانسیو بودن وجود دارد. در ادامه، ابزارهای آنلاین برای اینکه مطمئن شوید سایتتان رسپانسیو است، را آورده‌ایم:

• Google Mobile-Friendly Test: ابزار رسمی گوگل برای بررسی موبایل فرندلی بودن سایت شما و ارائه پیشنهادات. از اینجا تستش کنید 
• Responsinator: ابزاری کاربردی که سایت شما را در اندازه‌های مختلف دستگاه‌ها به نمایش می‌گذارد.از اینجا تستش کنید 
• Am I Responsive: ابزاری مشابه Responsinator برای مشاهده سریع واکنش‌گرایی سایت.از اینجا تستش کنید 

سخن پایانی: همین امروز اقدام کنید!

امروز دیگر داشتن یک سایت غیر رسپانسیو مساوی است با از دست دادن بخش بزرگی از مشتریان و فرصت‌های سئویی.

اگر سایتی دارید، همین الان بررسی کنید که آیا طراحی آن رسپانسیو است یا خیر. در صورت رسپانسیو نبودن، وقت آن رسیده تا خودتان را به بیش از 70% از کاربران موبایل نشان دهید و تجربه کاربری خود را بهبود ببخشید.

همین الان اقدام کنید و با طراحی رسپانسیو، قدم بزرگی در جهت رشد و موفقیت آنلاین کسب‌وکار خود بردارید!